Izraelskie monety okolicznościowe okresu szekla
Izraelskie monety okolicznościowe z okresu obwiązywania szekla, znane jako ILR (Israel Lira Coins), stanowią ważny element numizmatyki izraelskiej. Emitowane przez Bank Izraela w latach 1981–1985, monety te miały status monet obiegowych, co oznacza, że były legalnym środkiem płatniczym. W tym czasie na rynku dostępne były różnorodne nominały, od 1 nowej agory, przez 5 nowych agor, aż po 100 szekli. Monety te były emitowane z okazji ważnych rocznic oraz świąt, takich jak rocznice niepodległości, Chanuka czy upamiętnienie osobistości mających istotne znaczenie dla historii i kultury Izraela.
Serie monet okolicznościowych
Monety okolicznościowe z okresu szekla można podzielić na kilka głównych serii, z których każda miała swoje unikalne cechy i znaczenie. Wśród nich wyróżniamy serie związane z rocznicami niepodległości, świętem Chanuka oraz osobistościami historycznymi.
Rocznice niepodległości
Monety upamiętniające rocznice niepodległości Izraela były emitowane w latach 1981–1985. Wybite stemplem lustrzanym jako piedforty, były one większe i grubsze niż standardowe monety obiegowe. Na awersie znajdował się znak mennicy w postaci gwiazdy Dawida, a rewersy nie różniły się od monet obiegowych tego okresu. Były to monety szczególne, które odzwierciedlały dumę narodową i radość z uzyskania niepodległości przez Izrael.
Chanuka
Seria monet związanych ze świętem Chanuka była równie istotna. Monety te były wybijane stemplem zwykłym i nie posiadały znaku mennicy. Każdy nominał był emitowany w ilości 2 000 000 sztuk, co świadczy o ich popularności. Awersy monet były podobne do standardowych awersów monet obiegowych tego okresu. Na rewersie umieszczono legendę zawierającą małą chanukiję, a obok niej napisy w języku angielskim „HANUKKA” oraz hebrajskim „חנוכה”. Te monety miały na celu uczczenie jednego z najważniejszych świąt żydowskich i przypomnienie o tradycjach i wartościach kulturowych.
Osobistości
W ramach serii upamiętniającej ważne osobistości Izraela wyemitowano trzy unikalne monety. Pierwsza z nich pochodzi z 1984 roku i na awersie przedstawia kontur profilu Theodora Herzla, twórcy syjonizmu. Obok herbu Izraela znajdują się nazwy państwa w językach angielskim, hebrajskim i arabskim oraz rzędy słów „הרצל” (Hercel). Druga moneta z 1985 roku honoruje Dawida Ben Guriona, pierwszego premiera Izraela; jej awers ukazuje menory tworzące zarys jego twarzy oraz podpis polityka. Trzecia moneta również z 1985 roku poświęcona jest Ze’ewowi Żabotyńskiemu, jednym z liderów ruchu syjonistycznego; jej awers przedstawia gwiazdy Dawida tworzące kontur jego twarzy oraz podpis. Rewersy wszystkich tych monet zawierają nominał oraz nazwę waluty w językach angielskim i hebrajskim, a także rok wybicia według kalendarza żydowskiego.
Mennice i techniki produkcji
Monety okolicznościowe okresu szekla były produkowane przez różne mennice, co wpływało na ich wygląd oraz jakość wykonania. W przypadku serii rocznic niepodległościowych oraz osobistości mennica Swissmint z siedzibą w Bernie odpowiadała za produkcję wielu monet. Dodatkowo francuska mennica państwowa z Paryża również brała udział w emisji monet poświęconych osobistościom historycznym. Seria związana z Chanuką była natomiast produkowana przez drukarnię rządową w Jerozolimie.
Kolekcjonowanie monet okolicznościowych
Kolekcjonowanie izraelskich monet okolicznościowych z okresu szekla stało się popularnym hobby wśród numizmatyków zarówno w Izraelu, jak i za granicą. Ich różnorodność nominałów oraz tematyka sprawiają, że są atrakcyjnym przedmiotem dla kolekcjonerów. Wartością dodaną jest również historia kryjąca się za każdą emisją – od upamiętnienia ważnych wydarzeń po hołd składany osobistościom zasłużonym dla narodu izraelskiego.
Znaczenie monet okolicznościowych w kulturze izraelskiej
Monety okolicznościowe pełnią ważną rolę nie tylko jako środki płatnicze, ale również jako nośniki kultury i historii kraju. Emisje związane z rocznicami niepodległości oraz świętami żydowskimi uświadamiają społeczeństwu znaczenie tradycji i narodowej tożsamości. Z kolei monety poświęcone osobistościom historycznym ukazują postaci kluczowe dla rozwoju Izraela oraz jego kultury politycznej.
Zakończenie
Izraelskie monety okolicznościowe okresu szekla to fascynujący temat zarówno dla miłośników numizmatyki, jak i dla osób zainteresowanych historią Izraela. Każda seria monet stanowi świadectwo czasu oraz wartości kulturowych narodu izraelskiego. Ich kolekcjonowanie sprzyja odkrywaniu ciekawej historii tego regionu oraz przybliża kluczowe wydarzenia i postacie związane z powstaniem i rozwojem państwa izraelskiego. Dzięki różnorodności form i tematów monety te będą nadal cieszyć oko kolekcjonerów przez wiele lat.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).